Vier niveaus van luisteren
1. Niet luisteren
Het is u al te veel moeite om aandacht aan de ander te besteden.
2. Marginaal luisteren
U luistert niet echt, terwijl u wel hoort wat uw gesprekspartner zegt.
3. Kritisch luisteren
U toont belangstelling voor de feitelijke inhoud van het verhaal, maar u gaat niet in op de achterliggende bedoeling.
4 Actief luisteren
U doet uw best zich in de ander te verplaatsen, u gaat in zijn schoenen staan. U let ook op de non-verbale communicatie en u reageert op een passende manier.
Een goed luisteraar:
- kijkt de spreker aan
- stelt vragen, gaat dieper in op wat er gezegd is
- geeft blijk van belangstelling (vraagt naar gevoelens)
- herhaalt af en toe dingen die gezegd zijn
- laat de ander rustig uitspreken
- is evenwichtig, blijft kalm
- luistert actief (hoofdknikjes, optrekken van wenkbrauwen)
- geeft de spreker steeds de volle aandacht
- blijft bij het onderwerp
- anticipeert waar de spreker heen wil
Wat belemmert u bij het luisteren?
- U bent onvoldoende gemotiveerd
- U kunt zich moeilijk concentreren
- U weet gewoon niet hoe u goed moet luisteren
- Uw emoties zitten u in de weg
- Uw gedachten dwalen af
- U wordt geïrriteerd door de manier van praten van de ander.
Twintig gouden regels voor effectief luisteren
1. Alleen als u zelf niets zegt (ook niet van binnen) kunt u goed luisteren.
2. Onderscheid hoofdzaken van onbelangrijke ‘franjes’.
3. Houd rekening met uw eigen emotionele gevoelige plekken.
4. Blijf bij de hoofdzaak.
5. ‘Keep cool’ – bewaar uw rust en evenwicht.
6. Wees bereid om aantekeningen te maken.
7. Laat de ander uitpraten.
8. Vermijd het (onmiddellijk) uiten van uw eigen oordeel.
9. Leef u in het verhaal van uw gesprekspartner in.
10. Reageer op de inhoud in plaats van op de persoon.
11. Ga dieper in op achterliggende gevoelens en beweegredenen.
12. Houd de ander een spiegel voor: geef feedback.
13. Luister selectief, leer te ‘filteren’.
14. Blijf ontspannen.
15. Let op uw uitingen van kritiek – ook die via uw non-verbale signalen.
16. Luister aandachtig en actief; laat merken dat u luistert; kijk uw gesprekspartner aan.
17. Zorg zo mogelijk voor een optimale omgeving voor het gesprek.
18. Vat samen en stel controlevragen die aansluiten op het verhaal.
19. Herhaal wanneer nodig enkele woorden als een vraag; kijk ook vragend.
20. Vind in uzelf de motivatie om te luisteren.
